العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

96

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

كه همراه دميدن آب دهان هم باشد ( مراتب و درجات دميدن اين طور است 1 - بزق 2 - تفل 3 - نفث 4 - نفخ ) في روعى يعنى در روح و قلبم ( دميد ) تمام شد حرف نهايه - حتّى تستكمل تا وقتى كه روزى خود را كه مقدر شده كاملا بدست آورد فاتقوا اللَّه يعنى در باره بدست آوردن رزق از خدا بترسيد و يا بطور كلى در همه جا و همه حال خدا ترس باشيد و اجملوا في الطّلب يعنى در تحصيل روزى و زندگى معتدل و عادى كار كنيد و خيلى خود را به زحمت و رنج نيفكنده و حريص نباشيد و در مصباح گويد اجملت في الطّلب يعنى مدارا كرده و آسان گرفتم شيخ بهاء قدس سره گويد اين جمله دو احتمال دارد اول اينكه در باره اين زحمت و فعاليت زياد از خدا بترس يعنى اين گونه فعاليت نكن مانند اينكه گفته شود بترس از خدا در فلان كار ( شراب خوردن مثلا ) يعنى آن كار را انجام مده . دوم - اينكه تقوى و پرهيزكار باش ( و آسوده خاطر باش ) يعنى اگر خدا ترس باشيد و جانب تقوى را رعايت كنيد ديگر نيازى بفعاليت زياد و تحمل رنج و مشقت نيست كه اشاره به آيه وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ . . باشد ( هر كس داراى تقوى و پرهيزكارى باشد خداوند راه رهائى از مشكلات را برايش فراهم نموده و از جايى كه هيچ گمانش را نميدهد روزى او را مىرساند طلاق 2 - 3 ) . و لا يحمل . . . ان يطلبه يعنى وادار نكند و باعث نشود دير رسيدن روزى كه از راه نامشروع آن را بدست آوريد و جمله آن يطلبه در تأويل مصدرى است كه منصوب بنزع خافض است ( آن مصدر در اثر برداشتن حرف جر منصوب شده است ) و در خبرى كه بعدا خواهد آمد چنين گفته شده . وادار نسازد شما را دير رسيدن روزى كه آن را از راه گناه و معصيت بدست آوريد چون خداوند رزق و روزى مردم را از طرق حلال ميان آنان تقسيم نموده و تقدير و تقسيمش از راه حرام نيست و كسى كه تقوى و پرهيزكارى داشته باشد روزى او از راه حلال خواهد رسيد و هر آن كس كه پرده درى نموده و از حد و مرز الهى تجاوز كرده و از راه نامشروع بدست آورد روزى حلالش را بريده و از دست داده است و در روز قيامت هم مواخذه خواهد شد . ميگويم من مطالبى كه در اين روايت نقل شد نظير تفسير و توضيح است براى جمله آخر روايت بالا ( فانّه لا يدرك ما عند اللَّه الّا بطاعته ) يعنى آنچه كه نزد خدا است از ثوابهاى ارزنده اخروى و رزق و روزى حلال اين جهان بدست نميآيد مگر از راه اطاعت و فرمانبرى اوامر و نواهى حق خلاصه اينكه كلمهء ( ما عند اللَّه ) ممكن است مقصود رزق حلال باشد و يا درجات و مراتب اخروى باشد و يا اعم ( هر دو مقصود باشد ) البته از نظر اينكه اين جمله تا بطاعته علت و سبب است معناى اول مناسب‌تر است چون مطالب قبل از اين جمله در باره روزى است و همچنين معناى سوم هم مناسب است گر چه معناى دوم